Role dzieci w rodzinach dysfunkcyjnych

Role dzieci w rodzinach dysfunkcyjnych

Dzisiaj chciałabym wam pokazać na czym polegają role dzieci w rodzinach dysfunkcyjnych.. Wszyscy chyba znamy te syndromy DDA lub DDD – są to Dorosłe Dzieci Alkoholików i Dorosłe Dzieci z Rodzin Dysfunkcyjnych. Pewnie zastanawiacie się czemu jest to poważny problem i według mnie wart zrozumienia? Niemal każdy z nas ma pewne problemy, których bazą jest właśnie niepoprawnie zbudowane dzieciństwo (należy zawsze rozróżnić dysfunkcję od patologii!). Wiele związków rozpada się przez posiadanie błędnych wzorców, które wynosimy z domu rodzinnego. Samych DDA czy DDD szacuje się, że w Polsce może być nawet ponad 5 milionów .

Poza alkoholizmem, w wielu rodzinach odwraca się rolę rodziców z dziećmi, wówczas dzieci są „narzędziami” dla niedojrzałych rodziców między innymi naprawiają kompleksy i nadrabiają niespełnione ambicje Bardzo często taki rodzic wymusza na dziecku posiadanie cech i sukcesów, które sam chciał mieć, a nie udało mu się ich zrealizować, dziecko w takim układzie we wszystkim musi być najlepsze a mimo to nigdy nie jest wystarczające dobre według rodzica. W takich rodzinach nie ma czegoś takiego jak miłość, zaufanie, uwaga, wsparcie czy akceptacja. A więc w rodzinach dysfunkcyjnych są tylko cele i plany rodziców do spełnienia za, które odpowiedzialne są dzieci.

Postawy przyjmowane przez dzieci w rodzinach dysfunkcyjnych

Bohater w rodzinach dysfunkcyjnych

„Bohater” jest dzieckiem pełniącym w rodzinie rolę dorosłego. Jego głównym zadaniem jest dostarczenie rodzinie poczucia wartości, dumy i sukcesu. Dziecko przejmuje tę rolę ponieważ jedno z rodziców a często nawet oboje wykazuje niedostępność emocjonalną spowodowaną własnymi problemami. Oczywistym jest to, że nie przeszło ono cyklu dorastania i dojrzewania i zwyczajnie nie jest w stanie sprostać takiemu zadaniu to odgrywa taką rolę.

Najczęściej rodzice spychają na nie różne obowiązki np. gotowanie, sprzątanie, wychowywanie młodszego rodzeństwa. Takie dziecko jest dzielne, opanowane, pełne poświęcenia i gotowości do rezygnacji z siebie dla innych, nie narzeka, radzi sobie samo. Dzięki niemu rodzina może poczuć się wystarczająca, bo przecież sami wychowali tak odpowiedzialnego i odnoszącego sukcesy młodego człowieka.

Dziecko-bohater może też być pod wpływem psychicznej kontroli rodziców

Jeśli Ty jako dorosły/ nastolatek/ dziecko jesteś w stanie odnaleźć w sobie cechy bohatera zapewne uwewnętrzniłeś/łaś niektóre z poniższych przekazów:

  • Bez pracy nie doświadczę radości
  • Muszę umieć uporać się ze wszystkim samodzielnie
  • Nie wolno mi popełniać żadnych błędów
  • Nie mogę współczuć samemu sobie, muszę współczuć innym
  • Nie mogę prosić o pomoc, sam muszę sobie radzić
  • Nie wolno mi przysparzać zmartwień rodzinie ani nikomu innemu
  • Zaopiekuję się wszystkimi i wszystkim
  • Nie potrzebuję niczego i nikogo jestem samowystarczalny
  • Jestem w porządku jeśli się dobrze spisuję
  • Nigdy nie dam za wygraną – gram by wygrać
  • Odpowiadam za wszystko
  • Przystosuję się do wszystkiego, ale nie zaufam nikomu nie wolno mi
  • Możesz na mnie bezgranicznie polegać

W środku bohater czuje się:

  • Nieszczęśliwy
  • Nienadający się do niczego
  • Skrzywdzony
  • Zdezorientowany
  • Zły
  • Przestraszony
  • Niewart sukcesu

Na zewnątrz:

  • pokazuje się jako „Zosia Samosia”
  • nigdy nie płacze
  • pokazuje się jako pozbierany, rozważny
  • nie ulega emocjom
  • przedwcześnie dorosły
  • sztywno przestrzegający reguł
  • potrzeby innych stawia przed swoimi
  • bierze wszystko na rozum, bo nie dostał przyzwolenia na emocje
  • skryty
  • niezadowolony ze swoich osiągnięć
  • jutro jest ważniejsze niż dzisiaj
  • cichy męczennik, rzadko okazuje złość w słowach, ale ujawnia się ona w jego autoagresywnym zachowaniu

Kozioł ofiarny w rodzinach dysfunkcyjnych

Kozioł ofiarny w moim odczuciu najgorsza z ról. Traktują to dziecko jako obiekt zastępczy, na którym można wyładować wszystkie negatywne uczucia . Kozioł ofiarny – czarna owca z pozoru jest przeciwieństwem bohatera rodzinnego. Rodzice uważają takie dziecko za nieodpowiedzialne i trudne, przynoszące swoim zachowaniem kłopoty i wstyd. Często gorzej się uczy, wcześniej sięga po używki, wpada w tzw. złe towarzystwo. Wobec rodziców jest zwykle chłodne, bezczelne i aroganckie. W ten sposób wyrzuca z siebie negatywne emocje, jakie członkowie rodziny odreagowują na nim.

Kozioł ofiarny jest jednak zadziwiająco podobny do bohatera rodzinnego: tak jak on potrafi wziąć odpowiedzialność za to, co dzieje się w rodzinie. Ale bohater bierze na siebie odpowiedzialność wyłącznie za pozytywny wizerunek rodziny, natomiast kozioł za negatywny. Dzieci w obu tych rolach przeżywają lęk, poczucie odrzucenia, osamotnienia i skrzywdzenia. U kozła ofiarnego często pojawia się uczucie nienawiści do świata i ludzi, którzy nie dają mu żadnej szansy na bycie dobrym.
Kozioł ofiarny ma za zadanie zapewnić dobre samopoczucie rodzinie, która zrzuca na niego odpowiedzialność za wszystko co złe: to nie my jesteśmy źli, to on jest trudnym dzieckiem, łobuzem. Należy podkreślić, że bardzo często przez takie traktowanie i wpajanie bycia problemem to dziecko rzeczywiście może stać się problematyczne.

Jeśli w swej rodzinie byłeś kozłem ofiarnym, zapewne uwewnętrzniłeś/łaś takie oto przekazy:

  • Jeszcze wam pokażę
  • Nie przywiązuję się do niczego, co jest dla was ważne
  • Nie będę nic czuł
  • Nie zależy mi
  • Nie przywiążę się do nikogo
  • Nie będziecie mnie więcej krzywdzić
  • Nie chcę mieć z wami nic wspólnego skończę 18-tke i stąd spadam
  • Ufam kolegom, nie wam
  • Po co się starać i tak nigdy was nie zadowolę

Kozioł ofiarny w środku czuje się:

  • smutny
  • przestraszony
  • samotny
  • skrzywdzony
  • odrzucony
  • pełny nienawiści
  • zazdrosny

Na zewnątrz pokazuje się jako:

  • łobuz, chuligan
  • nieodpowiedzialny
  • trudne dziecko
  • obojętny, że na niczym mu nie zależy
  • samotnik
  • polega tylko na sobie
  • pierwszy do alkoholu, tytoniu, narkotyków
  • bezczelny, arogancki, opryskliwy
  • nieuczciwy
Role dzieci w rodzinach dysfunkcyjnych

Maskotka w rodzinach dysfunkcyjnych

Za poprawianie nastroju i humoru rodziny odpowiada dziecko-maskotka. Zapewnia rozładowanie napięć śmiechem, wygłupami, humorem w tym smutnym środowisku rodzinnym. Niekiedy staje się ono domowym antidotum na kryzysowe chwile: Uspokój ojca, ciebie posłucha, porozmawiaj z siostrą masz na nią wpływ. Rodzice lubią chwalić się maskotką przed znajomymi. Jednocześnie bez względu na wiek traktują to dziecko jako osobę niedojrzałą.

Kiedy maskotka musi poradzić sobie z cudzą złością czy wściekłością, wobec których bezsilni są dorośli domownicy w rzeczywistości jest przestraszona i napięta. Ma poczucie, że jeśli nie jest w stanie poprawić komuś nastroju, staje się bezużyteczna jak porzucona przytulanka.

Uwewnętrznione przekazy:

  • l jeśli się śmieją to znaczy, że mnie lubią (przypomnijcie sobie klasowych „śmieszków”)
  • dostosuję się i pozostanę z boku
  • moim zadaniem jest sprawiać przyjemność, przy mnie poczujesz się lepszy
  • lepiej śmiać się niż płakać
  • nikt mnie nie będzie lubił, jeśli będę poważna; nikt mnie nie potraktuje poważnie
  • jestem bezradna, nie umiem myśleć, nie umiem nic postanowić, ty decyduj
  • nie gniewajcie się na mnie
  • ja za to odpowiadam
  • muszę coś robić, bo mnie nie zauważą

Czuje się:

  • niepewna
  • zdezorientowana
  • samotna
  • pełna lęku
  • napięta
  • pusta

Na zewnątrz:

  • rezolutna
  • sympatyczna
  • zrobi wszystko żeby zwrócić na siebie uwagę
  • cierpi na ataki paniki, nerwice żołądka
  • manipuluje
  • ma trudności z koncentracją uwagi
  • kiepska uczennica
  • nadpobudliwa, często nadużywa środków uspokajających
  • nieuczciwa
  • rzadko traktowana poważnie
  • niestosowne żarty (np. w niewłaściwym momencie, wobec niewłaściwych osób)

Dziecko niewidzialne w rodzinach dysfunkcyjnych

Dziecko niewidzialne (nazywane dzieckiem we mgle lub dzieckiem zapomnianym) zachowuje się tak, jakby go wcale nie było. Żyje z poczuciem, że lepiej by było gdyby go w ogóle nie było. Godzinami potrafi zajmować się samo sobą. Nie sprawia kłopotów wychowawczych, zwykle niczego nie chce. Unika kontaktów społecznych jest wycofane, czasem błędnie uznawane za nieśmiałe. Robi wszystko, żeby nie zwracać na siebie uwagi gdyż zwykle właśnie to ono doświadcza przemocy fizycznej. Takie dziecko nie nauczyło się podstawowych umiejętności interpersonalnych: nawiązywania kontaktu, wyrażania swoich potrzeb czy współpracy z innymi. W szkole znacznie odbiega od swoich rówieśników poziomem umiejętności społecznych błędnie uważane jest często za schizofreniczne/autystyczne.

Uwewnętrznione przekazy:

  • jestem niewidzialne
  • nie liczę się dla rodziny
  • mogę polegać tylko na sobie
  • nie potrzebuję ludzi w swoim życiu
  • ja wcale nie istnieję
  • w nic się nie angażuję wolę samotność
  • nikt mnie nigdy nie zobaczy, nie usłyszy
  • żeby nie przestać istnieć, muszę się rozchorować, wtedy mama lub tata pospieszą mi z pomocą
  • wszystkiego się boję, świat jest taki ogromny a ja nie mam nikogo
  • mogę sprawować kontrolę tylko nad sobą; nikt się do mnie nie dobierze, jeśli mu na to nie pozwolę

Czuje się:

  • nieistniejące
  • pokrzywdzone
  • zaniedbane
  • samotne
  • bezwartościowe

Na zewnątrz:

  • nieśmiałe
  • samotnik
  • samodzielne
  • z nadwagą / niedowagą
  • niezależne
  • wyalienowane
  • zamknięte w sobie
  • unikające sytuacji konfliktowych
  • tworzy świat fantazji, często uzdolnione artystycznie
  • zorganizowane
  • tajemnicze
  • samo-okaleczające się
  • wcześnie podejmuje aktywność seksualną
  • wcześnie podejmujące próby samobójcze
  • brak umiejętności nawiązywania bliskich związków

Więcej na:

https://wielowymiarowi.pl/

https://www.youtube.com/channel/UCcGfPUH995y1VqXnZ7T-DjA

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *